Suriyece fiiller: 25 fiil, üç zaman ve çekim tablosu

Kısa cevap Suriyece fiiller tek bir ek takımı üzerine kurulu üç zamana sahiptir: geçmiş (katabt, katab, katbet… “yazdı”), b- ön ekli şimdiki (bektob, byektob, mnektob… “yazar”) ve rah ile gelecek (rah ektob, “yazacağım”). Şu an için başa ʿam gelir (عم بكتب, ʿam bektob, “yazıyorum”), olumsuz için ma: ما بعرف, ma baʿref, “bilmiyorum”. Fasih Arapçadaki sa-/sawfa ve i‘rab sonları Şam konuşmasında kullanılmaz; tablonun tamamı ve 25 fiil aşağıda.

Suriyece fiiller nasıl çekilir?

Şam'da konuşulan Suriye Arapçası her zamanı iki kökten ve birkaç küçük kelimeden kurar. Geçmiş zaman geçmiş köke ek getirir; şimdiki zaman şimdiki kökün önüne b- koyar (“biz” için mn-); gelecek zaman b-'siz biçimin önüne rah getirir. Bunun üstüne ʿam şu anda olanı gösterir. Türkçe gibi Suriyece de kişiyi fiilin üzerinde taşır, bu yüzden ana (ben) demek çoğu zaman gerekmez. Bir fiili baştan sona öğrenirsen kalıp senindir. İşte katab, yazmak:

İki şeye dikkat: “ben” ile “sen (erkeğe)” geçmişte aynıdır (katabt), “sen (erkeğe)” ile “o (kadın)” şimdikide aynıdır (btektob); gerisini bağlam halleder. Ve tek bir çoğul “siz” var: ento, erkek, kadın ya da karışık her grup için. Türkçedeki gibi saygı için “siz” kullanılmaz; tek kişiye her zaman enta ya da enti denir.

Suriye Arapçasında ʿam ne demek?

ʿam bir alışkanlığı şu anda olan bir şeye çevirir, Türkçedeki -iyor gibi. beshrab ʾahwe kell yom “her gün kahve içerim”, ʿam beshrab ʾahwe “(şu anda) kahve içiyorum” demektir. Şam'da en çok duyacağın soru shu ʿam btaʿmel?, ne yapıyorsun? (kadına: shu ʿam btaʿmli?). Türkiye'de Suriyeli bir arkadaşa telefonda bu soruyu sorarsan hemen tanıdık gelir.

En kullanışlı 25 Suriyece fiil

Çalışma kağıdının çalıştırdığı fiiller bunlar, Şam'daki gündelik kullanıma göre seçildi. Tablo sözlüklerin verdiği o (erkek) biçimini gösterir. Noktayla işaretli fiiller geçmişte düzensizdir; PDF her grubu ayrıca açıklar.

Okunuş için kısa not: sh Türkçe ş, kh hırıltılı bir h (Almanca “Bach” gibi), ʾ gırtlak kesmesi, ʿ ayn sesidir. Şam'da ق k değil gırtlak kesmesi olur (biʾul, der), ج ise c değil Türkçedeki j gibi okunur (biji, gelir).

Suriyece fiil nasıl olumsuz yapılır?

Zaman ne olursa olsun fiilin önüne ma koy: ma baʿref, bilmiyorum; ma fhemt, anlamadım; ma rah ruh, gitmeyeceğim. Fiil olmayan kelimeler mu alır: mu mnih, iyi değil; mu hon, burada değil. baddi (istiyorum) ve ʿandi (bende var) fiil gibi davranır: ma baddi, ma ʿandi. Türkçedeki -me/-ma ekinin aksine olumsuzluk fiilin sonuna değil başına gelir.

Suriyece fiiller fasih Arapçadan ve diğer lehçelerden nasıl ayrılır?

Okulda ya da Kur'an kursunda öğrenilen fasih Arapçada b- ön eki ve ʿam yoktur; fasihteki yalın muzari yaktubu Şam'da yalnızca baddi ve lazem gibi kelimelerden sonra yaşar (baddi ektob, yazmak istiyorum). Fasih gelecek zamanı sa- ya da sawfa ile kurar, Şam ise rah der; fasihteki ikil (müsenna) ve dişil çoğul biçimleri lehçede kullanılmaz, bu yüzden Suriye tablosunda on üç yerine sekiz biçim var. Levant içinde farklar küçüktür: Lübnan Arapçası neredeyse aynı çalışır (gelecek için çoğu zaman lah), Filistin ve Ürdün'de ise “biz” için Şam'daki mnektob yerine bn- (bnektob) denir. Mısır Arapçası daha uzaktır: bi- ve ha-, ʿam yok, olumsuzluk ma… -sh ile. Aynı fiilin diğer lehçelerdeki karşılığını görmek için Arapça lehçe çevirici aracını dene.

PDF'te tam tablo, doldurulacak ikinci bir tablo, örnekli 25 fiil, Şam'da geçen kısa bir diyalog, altı alıştırma ve cevap anahtarı var. Tablodaki zamirler 3. çalışma kağıdında, sonraki adım ise 100 temel kelime ve günlük Suriyece ifadelerle 5. çalışma kağıdı. Diğer Levanten lehçeleri için tüm Levanten Arapçası çalışma kağıtlarına bak; günlük konuşma kalıpları için Arapça günlük cümleler yazısını oku.

PDF'de neler var

• Tam bir çekim tablosu (katab, yazmak): geçmiş, b- ile şimdiki ve rah ile gelecek, sekiz kişinin tamamı, Arapça yazıyla
• Üç kısa kural: alışkanlık için b-, şu an için ʿam, gelecek için rah ve olumsuzluk (fiillerin önünde ma, diğer her şeyin önünde mu)
• 25 fiil tablosu: geçmiş ve şimdiki biçim, Arapça yazı, her birine kısa bir örnek, düzensiz fiiller işaretli ve açıklanmış
• Altı günlük emir (ruh, taʿa, kol, eshrab, smaʿ, ʾul) kadına ve topluluğa söylenen biçimleriyle, “gitme” için la truh
• Şam'da geçen altı satırlık bir diyalog ve altı alıştırma: tabloyu tamamla, geçmiş-şimdi-gelecek, zamanı değiştir, hayır de, zamanı bul, gününü partnerine anlat
• Dağıtmadan önce ayırabileceğin ayrı sayfada cevap anahtarı ve öğretmen notları

Tek başına nasıl kullanılır

Katab tablosunu ön ekler düşünmeden gelene kadar yüksek sesle söyle, sonra geri bakmadan Alıştırma 1'i yap. 25 fiili beşer beşer çalış ve bir fiili yalnızca iki biçimini de söyleyebildiğinde işaretle. Diyaloğu iki rolde de sesli oku, sonra Alıştırma 6 ile bitir: beş cümleni yaz, aynaya söyle ya da kendini bir kez kaydet. Türkiye'de Suriyeli bir komşun veya iş arkadaşın varsa cümlelerini ona da söyle.

Sınıfta nasıl kullanılır

Yaklaşık 50 dakika ya da iki kısa ders: zamanlar (A, B, Alıştırma 1-3) ve olumsuzluk, diyalog ve konuşma (Alıştırma 4-6). Katab tablosunu koro halinde çalıştır, sonra “hallaʾ!” (şimdi) diye seslenerek ʿam ekle. Alıştırma 4, Mısır Arapçasından gelenlerin getirdiği -sh hatasını ve ma ile mu ayrımını hedefler. Alıştırma 6 dün ve yarın üzerine ikili bir röportajla biter. Her alıştırmada puan alanı, son sayfada cevap anahtarı var.

Önizleme

1. sayfa yukarıda. Diğer sayfalar burada; büyütmek için tıkla.

Sık sorulan sorular

Suriyece fiil çekimi nasıl yapılır?

Geçmiş kökün sonuna kişi ekleri gelir: katabt, katabt, katabti, katab, katbet, katabna, katabtu, katabu (yazdı). Şimdiki zaman için şimdiki biçimin önüne b- konur: bektob, btektob, btektbi, byektob, btektob, mnektob, btektbu, byektbu. Gelecek için b-'siz biçimin önüne rah gelir: rah ektob, yazacağım. Bu sayfadaki tablo sekiz kişinin tamamını gösterir.

Suriye Arapçasında ʿam ne demek?

ʿam şu anda olan bir eylemi gösterir, Türkçedeki -iyor gibi. bektob genel olarak yazarım, ʿam bektob şu anda yazıyorum demektir. shu ʿam btaʿmel? (ne yapıyorsun?) sorusunda sürekli duyarsın. Lübnan Arapçası ʿam'ı aynı şekilde kullanır; Mısır Arapçasında ve fasih Arapçada yoktur.

Suriyece gelecek zaman nasıl söylenir?

Fiilin b-'siz biçiminin önüne rah koyarak: rah ruh (gideceğim), rah eshrab (içeceğim), rah edfaʿ (ödeyeceğim). Hızlı konuşmada rah çoğu zaman ra ya da ha gibi duyulur. Olumsuzu ma rah'tır: ma rah ruh, gitmeyeceğim.

Suriye Arapçasında fiil nasıl olumsuz yapılır?

Her zamanda fiilin önüne ma konur: ma baʿref (bilmiyorum), ma fhemt (anlamadım), ma rah ruh (gitmeyeceğim). Sıfat ve ism-i fail gibi fiil olmayan kelimeler mu alır: mu mnih (iyi değil), mu saken hon (burada oturmuyor). Kahire'nin aksine Şam'da sona -sh eklenmez.

Suriye ve Lübnan Arapçasında fiiller aynı mı?

Neredeyse. İkisi de şimdiki zaman için b-, biz için mn-, şu an için ʿam ve olumsuzluk için ma kullanır; bu tablo Beyrut'ta da işe yarar. Farklar küçük: Lübnanlılar gelecek için çoğu zaman rah yerine lah der, ünlüler biraz farklıdır. Filistin ve Ürdün'de biz için mn- yerine bn- denir.